Przygotowanie do pierwszej partii Catanu jest proste: ułóż planszę według schematu dla początkujących, poprawnie rozstaw osady i zapamiętaj kolejność tury – rzut kośćmi, handel, budowanie. Najwięcej uwagi poświęć zasadzie odległości oraz temu, że po rzucie surowce otrzymują wszyscy gracze.
Przygotowanie planszy i osad startowych
Przy pierwszej rozgrywce skorzystaj z gotowego układu przedstawionego w instrukcji. Dzięki temu nie musisz od razu poznawać zasad tworzenia losowej wyspy, a plansza będzie lepiej zbalansowana dla osób, które dopiero uczą się gry.
Przygotuj elementy w następującej kolejności:
- Złóż ramki morskie w sześciokąt tworzący brzeg wyspy.
- Ułóż w środku kafelki terenu zgodnie ze schematem dla początkujących. Znajdują się na nich lasy, wzgórza, pastwiska, pola uprawne, góry oraz pustynia.
- Rozmieść żetony liczbowe na odpowiednich polach. Pustynia nie otrzymuje żetonu.
- Postaw pionek Zbójcy na pustyni.
- Rozłóż osobno karty surowców i karty rozwoju, a każdemu graczowi daj zestaw osad, miast i dróg w wybranym kolorze.
- Każdy gracz stawia pierwszą osadę i przylegającą do niej drogę. Następnie, w odwróconej kolejności, wszyscy ustawiają drugą osadę i drugą drogę.
Pierwsza runda rozstawiania przebiega od pierwszego gracza do ostatniego, a druga od ostatniego do pierwszego. Za drugą osadę każdy uczestnik otrzymuje po jednej karcie surowca z każdego sąsiadującego z nią pola. To jedyne surowce otrzymywane przed rozpoczęciem właściwych tur.
Zasada odległości mówi, że dwie osady nie mogą stać na sąsiednich skrzyżowaniach. Pomiędzy nimi musi znajdować się co najmniej jedno wolne skrzyżowanie. Reguła dotyczy wszystkich graczy, także osoby, która chce postawić drugą osadę obok własnej.
Uwaga: pominięcie zasady odległości psuje balans pierwszej partii. Jeśli ktoś ustawi osadę zbyt blisko innej, poprawcie pozycję przed rozpoczęciem gry.
Przed pierwszym rzutem sprawdź jeszcze, czy przy planszy znajdują się wszystkie elementy potrzebne do rozpoczęcia rozgrywki:
- ramki morskie i kafelki terenu tworzące wyspę
- żetony liczbowe, z pominięciem pustyni
- pionek Zbójcy
- zestaw osad, miast i dróg dla każdego gracza
- karty surowców oraz karty rozwoju
Mechanika tury w pigułce
Po zakończeniu rozstawiania rozpoczyna się właściwa gra. Tura zawsze przebiega w tej samej kolejności:
- Rzut kośćmi – aktywny gracz rzuca dwiema kostkami, a ich suma wskazuje pola produkujące surowce. Karty otrzymują wszyscy gracze, którzy mają osadę lub miasto przy polu z wyrzuconą liczbą. Osada daje jedną kartę, a miasto dwie.
- Handel – aktywny gracz może proponować wymianę innym uczestnikom. Może też wymieniać surowce z bankiem, standardowo w stosunku 4:1.
- Budowanie – gracz wydaje zgromadzone surowce na drogi, osady, miasta albo karty rozwoju. Może wykonać kilka akcji budowania w jednej turze, jeśli ma wymagane karty.
Wyrzucenie siódemki uruchamia działanie Zbójcy. Gracze mający więcej niż siedem kart surowców odrzucają połowę, zaokrąglając w dół. Następnie aktywny gracz przenosi Zbójcę na inne pole. Zablokowany teren nie produkuje surowców, a gracz posiadający osadę lub miasto przy nowym miejscu działania pionka może stracić jedną losową kartę.
Wskazówki na start dla początkujących
Podczas wyboru początkowych osad nie patrz wyłącznie na jeden surowiec. Dobrze mieć dostęp do kilku rodzajów kart, ponieważ drogi i osady wymagają drewna oraz cegły, miasta potrzebują rudy i zboża, a karty rozwoju także wykorzystują wełnę.
Zwróć uwagę na kropki na żetonach liczbowych. Im jest ich więcej, tym częściej dana liczba pojawia się na kościach. Nie próbuj jednak od razu budować skomplikowanej strategii. W pierwszej partii ważniejsze jest, aby rozumieć zależność między położeniem osady, produkcją i dostępnymi surowcami.
Handel jest częścią gry, a nie dodatkiem do niej. Jeśli brakuje ci jednej karty do budowy, zaproponuj wymianę osobie, która ma nadmiar potrzebnego surowca. Z bankiem wymienisz zwykle cztery identyczne karty na jedną wybraną, więc rozmowa z innymi graczami często daje korzystniejszy rezultat.
Wskazówka gracza: przed każdą propozycją wymiany sprawdź, czy nie pomagasz rywalowi natychmiast zbudować miasta, osady albo drogi potrzebnej do zwycięstwa.
Zapamiętaj też dwa częste błędy. Budowanie wykonuje się dopiero po rzucie i handlu, nie przed nimi. Po fazie początkowej nowa osada musi być połączona z twoją siecią dróg, a przy jej ustawianiu nadal obowiązuje zasada odległości.
Pierwsza partia Catanu – czego się spodziewać?
Pierwsza rozgrywka służy przede wszystkim poznaniu rytmu gry. Możecie zaglądać do instrukcji, wspólnie sprawdzać koszty budowy i korygować drobne pomyłki. Gdy plansza jest poprawnie przygotowana, a każdy zna kolejność tury, Catan szybko przechodzi od tłumaczenia zasad do rozmów, wymian i decyzji przy stole.
